Niwaki: Japanse vormsnoei in perfectie

Niwaki in moderne zen tuin
Niwaki in moderne zen tuin

Niwaki, tuinbomen uit Japan

Niwaki betekent in het Japans enerzijds “tuinbomen” en anderzijds ook “vormsnoei van bomen”. Het zijn de Niwaki die de structuur geven aan een Japanse tuin. De vormsnoei van Japanse tuin bomen is een meer dan 1000 jaar oude kunst die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Niwaki is ontstaan in het oude Kyoto en heeft zich door de eeuwen heen verspreid over heel Japan. Deze bomen geven de structuur aan de Japanse tuinen en zorgen voor de stemming en sfeer in de Japanse tuinen.

De kunst van perfectie

De kunst van Niwaki zit in de verfijnde vormgeving van de boom. De takken worden zo gebogen en op een verfijnde manier gesnoeid dat er karakter, harmonie en balans ontstaan in de boom. Vaak worden de bomen zo gevormd dat ze ouder en verweerder lijken dan ze zijn. Ze krijgen vaak een brede stam en knoestige takken. Ook worden stam en takken worden vaak op zo’n manier gevormd dat het lijkt alsof de boom door de wind is gedwongen om één kant op te groeien. Ook wordt soms het resultaat van een blikseminslag of storm nagebootst. Van dit alles is het doel om een karaktervolle boom te vormen die door balans en harmonie misschien wel net zo mooi of mooier kan zijn als een eeuwenoude boom gevormd door de natuur.

Is Niwaki een vorm van bonsai?

In de westerse wereld noemen we Niwaki vaak Tuinbonsai. Hoewel er veel gelijkenissen zijn tussen Niwaki en bonsai zijn het eigenlijk geen bonsai. Bonsai betekent letterlijk “boom in pot”. Een Niwaki staat in de volle grond en kan daarom eigenlijk geen bonsai zijn. Eigenlijk is tuinbonsai dan ook niet de goede benaming. Japanse vormboom is een betere benaming, maar zo wordt de boom maar zelden genoemd. Een ander belangrijk verschil is het formaat. Een Japanse vormboom heeft een hoogte van vaak wel 1 tot 3 meter, terwijl een bonsai vrijwel altijd kleiner is dan een meter.

Toch zijn er ook veel gemeenschappelijke kenmerken tussen Niwaki en bonsai. Zowel Niwaki als bonsai worden gevormd met als doel om een karaktervolle en verfijnde boom te vormen die lijkt op een karaktervolle boom uit de natuur. De stijlen en manier waarop de bomen gevormd worden zijn dan ook vergelijkbaar. In Japan zijn er dan ook veel bonsai kwekerijen die behalve bonsai ook Japanse vormbomen  kweken. Misschien is dit een van de verklaringen waarom wij de Japanse vormboom in het westen tuinbonsai zijn gaan noemen.

Weinig info over Japanse vormbomen…

Niwaki, geschreven door Jake HobsonEr is maar weinig informatie beschikbaar over Japanse vormbomen. Er zijn veel boeken geschreven over bonsai over de Japanse tuin. Maar er zijn maar een paar boeken geschreven over Niwaki, het vormen van Japanse tuinbomen. Het meest populaire boek dat te koop is in Nederland, is het boek “Niwaki”. Het boek is geschreven door de Engelsman Jake Hobson. Jake Hobson is de expert in Europa in het kweken en onderhouden van Japanse vormbomen. Meer informatie over dit boek vindt je bij Bol.com. Het boek is te koop zowel in het Engels als in het Duits.

 

Wil jij zelf een tuinbonsai?

Er zijn in Nederland heel wat kwekers die Japanse vormbomen verkopen. De mooiste bomen worden vaak geïmporteerd uit Japan. Je zal begrijpen dat het verschepen van een Japanse vormboom erg kostbaar is. Het vormgeven duurt jaren en de verzorging van Niwaki is erg arbeidsintensief. Tuinbonsai zijn dan ook erg duur. Voor grote, oude en goedgevormde bomen uit Japan betaal je al snel zo’n 5 tot 10 duizend euro. Voor kleinere en jongere exemplaren die in Nederland of Europa gekweekt zijn betaal je een stuk minder. Deze bomen zijn er al vanaf zo’n duizend euro. Vorm en verzorg je de boom goed, dan zal een tuinbonsai alleen maar meer waard. Heb je niet het budget om te investeren in Niwaki, dan is de goedkoopste (en misschien ook wel de leukste) manier om te genieten van deze vorm van kunst door de  bomen zelf op te kweken uit ruw plant materiaal.